کتیا مقدماتی

کتیا پیشرفته

کتیا چیست؟

کتیا CATIA مخفف کلمات انگلیسی Computer Aided Three-dimensional  Interactive Application یک نرم‌افزار طراحی به وسیله کامپیوتر (CAD)، تحلیل با کامپیوتر (CAE) و ساخت به کمک رایانه (CAM) است که شرکت داسو سیستمز (Dassault Systemes) آنرا تولید کرده است. نرم افزار کتیا CATIA یکی از نرم افزار های محبوب دنیا می باشد که در صنایع مختلف نظیر خودروسازی، هوا فضا، لوازم خانگی، عمران، مکانیک دریایی و… کاربرد فراوان دارد.

نمایی از محیط کاری کتیا

CATIA یک مجموعه نرم افزاری چند پلتفرم سه بعدی است که توسط Dassault Systèmes ساخته شده است و شامل CAD, CAM و CAE است.  Dassault یک غول مهندسی فرانسوی است که در زمینه حمل و نقل هوایی ، طراحی سه بعدی ، مدل های دیجیتالی سه بعدی و مدیریت چرخه محصولات (PLM) فعال است.

تاریخچه نرم افزار کتیا

انتشار نخستین نسخه کتیا در سال 1977 انجام شد و امروز پس از گذشت 30 سال این نرم افزار همچنان جزو قدرتمندترین نرم افزارهای موجود در جهان است. با اینکه چندسالی است از انتشار ورژن V6 این نرم افزار میگذرد ولی همچنان V5 محبوب ترین ورژن کتیا است.  نرم افزار CATIA با زبان C++ نوشته شده است. این برنامه هم در یونیکس و هم در ویندوز قابلیت اجرا دارد.

کاربرد های نرم افزار CATIA چیست؟

1.طراحی و مدل سازی سطوح و قطعات پیچیده در کتیا

2.طراحی پروسه ماشینکاری و تولید و استخراج G-code برای دستگاه‌های تراشکاری cnc  جهت ساخت قطعه

3.طراحی و تحلیل مکانیزم‌ها،سیستم ها و تجهیزات هیدرولیکی، پنوماتیکی، الکتریکی و…

4.طراحی قالب و مدل‌های ورق کاری در catia

5.شبیه‌سازی توسط نرم افزار کتیا

خصوصیات مهم نرم افزار کتیا چیست؟

نرم افزار کتیا توانایی ترسیم و تحلیل در اکثر گرایش‌های فنی مانند :
مکانیک، عمران، تأسیسات، برق صنعتی، الکترونیک، و … را دارد.

  1. رابط گرافیکی بسیار قدرتمند و کاربر پسند (user-Friendly) بودن آن
  2. ایجاد نمودار درختی در کتیا که باعث تسهیل کار کاربر می‌گردد.
  3. ویژگی ساخت مدل‌های مرکب از سطوح و احجام
  4. دارا بودن تاریخچه (History) جهت برگرداندن تغییرات اعمالی به مدل
  5. هوشمندی در به‌کارگیری دستورات
  6. امکان تعریف ابعاد وابسته
  7. امکان تخصیص ابعاد به قطعه بصورت پارامتریک
  8. نرم‌افزار کتیا را می توان از طریق رابط های برنامه نویسی (API) سفارشی کرد. V4 با زبان های برنامه نویسی فرترن (FORTRAN) و C تحت رابط برنامه نویسی CAA سازگار است و V5 با زبان های برنامه نویسی Visual Basic و C++ تحت رابط برنامه نویسی CAA2 یا CAA V5 مطابقت دارد.

کدام شرکت ها در دنیا از کتیا استفاده می کنند؟

 

هدف سازندگان نرم افزار CATIA تحت پوشش قرار دادن هر فعالیت مهندسی به کمک کتیا می‌باشد، به نحوی که می‌توان نام این نرم افزار را در اغلب بزرگترین پروژه‌های صنعتی جهان دید. در اینجا به معرفی برخی از شرکت های مطرحی که از نرم افزار CATIA استفاده می کنند و موارد کاربرد آن در ایران می پردازیم.
در سال 1984 شرکت بوئینگ، نرم‌افزار کتیا را به عنوان ابزار اصلی طراحی سه بعدی برگزید و به بزرگترین مشتری آن تبدیل شد. همچنین در 1990 شرکت کشتی سازی جنرال دینامیک، نرم‌افزار کتیا را به عنوان ابزار اصلی طراحی سه بعدی خود برای طراحی زیردریایی ویرجینیا در نیروی دریایی ایالات متحده انتخاب کرد.

همچنین شرکت‌های مطرحی همچون ایرباس، آئودی، فورد، زیمنس و نیسان نیز از catia در سطح گسترده ای استفاده می کنند.

آشنایی با ماژول های کتیا

کتیا از ماژول های تخصصی متعددی تشکیل شده است که برخی از معروفترین این ماژول ها  که در صنایع بزرگ و کوچک ایران نیز کاربرد دارند در ادامه معرفی می شوند :

PART DESIGN :

اساسی ترین ماژول برای مدل سازی سالید. این ماژول امکان طراحی دقیق قطعات مکانیکی به صورت سه بعدی فراهم می کند.

Drafting :

تهیه نقشه برای شروع ساخت یک قطعه یا مجموعه قطعات ضروری است. به کمک این ماژول می توان از قطعاتی که در ماژول های مختلف کتیا طراحی شده اند نقشه ساخت گرفت. تمامی ابزارهای نقشه کشی و تلرانس گذاری و هرآنچه برای تهیه نقشه ی ساختی لازم است در این محیط قرار داده شده. 

GENERATIVE SHAPE DESIGN :

از این محیط که یکی از قدرتمندترین محیط های کاری کتیاست برای طراحی سطوح و اشکال پیچیده (Complex) استفاده می شود. آشنایی قبلی با Part Design در استفاده بهتر از این محیط مفید خواهد بود.

ASSEMBLY :

با استفاده از دستورات این محیط می توان پارت های مختلف که از قبل طراحی کرده ایم را با هم مونتاژ کرد تا درنهایت یک دستگاه یا مجموعه مونتاژی ایجاد گردد.

DMU Kinematic  :

در این ماژول قطعات مونتاژشده با استفاده از مجموعه ای از قیدهای کینماتیکی به یکدیگر مرتبط می شوند تا درنهایت یک مکانیزم شکل بگیرد. این قیدها تعیین می کنند که یک مجموعه مونتاژی چگونه حرکت داشته باشد. درواقع این ماژول حرکات یک دستگاه، ربات،مکانیزم یا ماشین در دنیای واقعی را نشان می دهد. 

DMU Fitting :

کاربرد دستورات این محیط در ساخت انیمیشن و کلیپ از حرکات یک مکانیزم طراحی شده یا نشان دادن شیوه مونتاژ و دمونتاژ یک محصول است.

دوره کتیا مقدماتی

سرفصل دوره :

در دوره کتیا مقدماتی می‌آموزید :

  1. معرفی نرم افزار کتیا
  2. آموزش محیط Sketcher
  3. قید های دو بعدی
  4. انیمیشین سازی دوبعدی مکانیزم
  5. تحلیل sketch های دوبعدی
  6. ورودبه محیط سه بعدی و آموزش محیط part design
  7. آموزش طراحی formula و parametric
  8. آموزش نرم افزار رندرگیری KEY SHOT به منظور رندرگیری عکس انیمیشن سه بعدی
  9. آموزش محیط drafting

سرفصل دوره کتیا مقدماتی

دوره مقدماتی طی 28 ساعت و در قالب 7 جلسه 4 ساعته ارائه می شود.

 جلسه ی اول و دوم این دوره به آموزش محیط طراحی دوبعدی یا به اصطلاح Sketcher اختصاص دارد که مقدمه ی طراحی سه بعدی است. در این دوجلسه داوطلبان با انواع دستورات محیط Sketcher آشنا می شوند و در پایان قادر خواهند بود هر نوع نقشه ی دوبعدی را رسم کنند و تمام قیدهای موردنیاز (Constraints) را برروی آن اعمال کنند.

طراحی روتور در محیط Sketcher کتیا

پس از اتمام آموزش محیط طراحی دوبعدی، داوطلبان طی 3جلسه با محیط طراحی 3بعدی (Part Design) آشنا خواهند شد و نحوه تبدیل ترسیمات دوبعدی به مدل سلب سه بعدی را فرا خواهند گرفت. همچنین قادر خواهند بود انواع مدل سلب ساده و صنعتی را مدلسازی کنند. همچنین روش های ممکن جهت مدلسازی قالب های تزریق پلاستیک با استفاده از دستورات موجود در این محیط آموزش داده خواهد شد.

طراحی 3بعدی قطعه در پارت دیزاین

در جلسه ششم محیط Assembly Design آموزش داده خواهد شد که هدف آن ایجاد یک محصول کامل یا یک مجموعه مونتاژی است. در این جلسه داوطلبان با مفهوم مجموعه مونتاژی آشنا خواهند شد و نحوه فراخوانی چندین قطعه (پارت) و مجموعه مونتاژی (پروداکت) به محیط مونتاژکاری را فرا میگیرند. سپس نحوه مونتاژ قطعات و مجموعه ها را با استفاده از قیود مونتاژی یاد میگیرند.

در ابتدای جلسه پایانی این دوره محیط Drafting که به تهیه نقشه های ساخت از مدل سه بعدی اختصاص دارد آموزش داده خواهد شد. با یادگیری این دوره داوطلبان قادر خواهند بود از مدل های طراحی شده خود نقشه ساختی شامل سه نما، نمای برش خورده، نمای ایزومتریک و ….. با اندازه گذاری و تلرانس گذاری تهیه کنند و درنهایت نقشه آماده شده را با فرمت دلخواه ذخیره کنند یا مستقیما آن را چاپ کنند.

پس از آموزش محیط Drafting ، نرم افزار KeyShot برای داوطلبان نصب و نحوه کار با آن آموزش داده خواهد شد. از این نرم افزار برای تهیه عکس و یا انیمیشن با کیفیت از مدل سه بعدی استفاده می شود.

در پایان این جلسه ابزارهای دقیق اندازه گیری به داوطلبان معرفی شده و نحوه کار با این ابزارها آموزش داده خواهد شد.  

پس از اتمام این دوره هنرجو با مقدمات طراحی در نرم افزار کتیا آشنا می شود. و همچنین توانایی انجام مدلسازی قطعات صنعتی، مونتاژ اجزای مدل شده و تهیه نقشه های ساخت از صفر تا صد را پیدا می کند. در پایان این دوره رندرگیری توسط نرم افزار keyshot به هنرجویان آموزش داده خواهد شد تا به وسیله آن بتوانند از مدل های طراحی خود تصویر طبیعی تولید کنند.

برخی نمونه کارهای دانش آموختگان دوره کتیا مقدماتی در زیر نمایش داده شده است :